Hoe teken je snel de juiste verhoudingen?

De juiste verhoudingen vinden als je gaat portret tekenen met hulplijnen en schaduwen

Wanneer je een portret gaat tekenen komt er een berg info op je af. Teveel om ineens de verhoudingen goed te tekenen.  De oplossing is: vereenvoudigen.

Goed, je handen doen niet wat je ogen willen. Tenminste, als je de juiste vorm van een gezicht op papier wilt krijgen.

Er zijn 2 dingen die je kunt doen:

  • Manier 1: Vereenvoudigen
  • Manier 2: Meten in stukjes

Voor vereenvoudigen is dit de basis: teken een cirkel uit de losse hand. Lukt niet zo mooi, toch? Teken nu een vierkant en dan de cirkel erin. Veel beter.  

Met portret tekenen doe je dat ook: door te beginnen met rechte hulplijnen en daarna in kleine stapjes met hulp van de schaduwen op een gezicht de portrettekening op te bouwen.

Handiger meten lukt je door wat je wilt meten, op het oog of waar dan ook mee, op te breken in stukjes. Net zoals dat met lange nummers werkt.

450987655933 is lastig. Maar 4509-8765-5933 wordt al een stuk makkelijker. met gezichten tekenen kan dat ook. Met de hulp van de schaduwen op een gezicht. Door het portret te verdelen in een aantal (hoofd) vlakken.

In dit artikel zie manier 1 en 2: hoe je makkelijker de verhoudingen tekent (1) met hulplijnen en (2) schaduwen.

Waardoor je sneller de goede verhoudingen in een portrettekening te pakken hebt.

Manier 1 : de globale omtrek

Heb je weleens een cirkel uit de losse pols getekend? Knap lastig. Maar teken je nu eerst een vierkant en daarin de cirkel, dan gaat het al een stuk beter. Als je in dat vierkant ook nog een kruis zet krijg je hem nog preciezer.

opzet met vierkant van een portrettekening
Met hulplijnen wordt het makkelijker, zeker als je pas begint. Je krijgt eerder de lijnen van het gezicht op de juiste plek.

Bij de pijlen had ik al aangegeven op deze schets waar de schaduwlijnen tussen de ogen en vanaf de neus lopen.

Nu zie je hier dat ik het kruis in het midden op de lijn die de ogen vormen heb afgestemd.

Dat is voorkeur omdat ik zelf altijd met de ogen begin.

Maar je kunt dat kruis op allerlei manieren plaatsen en mocht je het handig vinden natuurlijk ook nog lijnen toevoegen. Als je het zo verdeelt is het makkelijker. Het zelfde idee als met die cirkel.

Manier 2 : schaduwen

Je trekt een rechte lijn over je papier al naar gelang de houding van het hoofd en daarop begin je met de ogen. Uiteindelijk bouw je het hele gezicht op vanuit de schaduwvlakjes waarmee het gezicht is opgebouwd.

Het voordeel is: ogen zijn ten opzichte van het geheel klein. kleine delen teken je eerder gelijkend dan wanneer je focust op het grote geheel in het begin. Van daaruit bouw je het net als een puzzel op met hulp van de schaduw vlakken die je op de huid tegenkomt.

schaduwen in een portret vanaf de foto
De schaduwen op een gezicht kun je ook als referentie gebruiken om in te schatten hoe groot de afstand is tussen 2 delen.

Bij de pijlen zie je de schaduwvlakken die je gebruikt om de afstand tussen de ogen te bepalen. Overigens, wist je wellicht al, de afstand tussen de ogen in een gezicht is 1 oog. Dat zijn van die dingen die je leert in veel tekencursussen maar je hebt er niet veel aan. Omdat er ook nog zoiets is als perspectief.

Als het hoofd draait verandert het perspectief. Dus op een plat vlak wordt dan de afstand tussen de ogen juist minder.

Het heeft een voordeel om eerst de ogen helemaal te tekenen

Gooi je niet een hele portret tekening weg als uiteindelijk de ogen er niet zo goed uitzien.

ogen aan het begin van een portrettekening
Ogen bepalen voor een groot deel de gelijkenis van een portrettekening. Bovendien zijn ze kwetsbaar voor vergissingen. Een zwarte vlek op een plek die echt wit moet blijven is zo gemaakt. Dit zijn de redenen waarom ik ogen al helemaal aan het begin van een portret zover mogelijk uitwerk.

Voorbeeld van de schaduwvlakken

Als je de ogen hebt kun je doorgaan met de rest. Ik maakte een voorbeeld afbeelding met alle schaduwvlakken erin zodat je een idee hebt hoe je dat zelf kunt doen.

schaduwen en hulplijnen in een portrettekening aangeven
Hier zijn alle schaduwlijnen op het gezicht als voorbeeld nog een keer getekend.

Op de originele foto vond ik 8 schaduwplekken die je gebruikt als referentie. Goed, wellicht een beetje verwarrend zo met al die pijlen maar dan heb je nu wel een goed idee van hoe je het kunt doen.

Op de afbeelding hierna zie je hoe dat eruit zag op de foto met de nummers bij de pijlen.

portrettekening opbouwen met schaduwen
Als je schaduwen gebruikt verklein je de afstanden die je op het oog meet. daarmee schat je nauwkeurig in dan wanneer je bijvoorbeeld ineens de breedte van een gezicht probeert te schatten

Conclusie

Samengevat  als antwoord op: hoe begin je een portrettekening: je start met de ogen en door het gezicht als het ware te verdelen en vele licht en schaduw vlakken bouw je het op. Die verdeling in kleine vlakken maken dat je eerder de juiste verhoudingen goed tekent. Waardoor de gelijkenis in een portret ook op papier komt.

Of je zet het hele gezicht op met rechte lijnen. Als het ware hulplijnen waarnaast je makkelijker de rondingen van het gezicht kunt tekenen.

Maar met de verhoudingen ben je er nog niet

Ze zeggen: meten is weten maar dat geldt enkel voor de wetenschap vrees ik. In de kunst spelen ook andere dingen een rol. Probeer het volgende: trek een foto over en teken vanaf die lijnentekening de schaduwen in het portret. Je zou denken dat je zo altijd goed zit en het portret ook echt lijkt.

Als je dan vervolgens de schaduwen erin tekent ga je zien dat gelijkenis er nog niet zomaar opstaat.

Nog 4 dingen die ik uit ervaring weet (omdat ik ze gebruikte tijdens de workshops die ik gaf)

  1. Neem een zo groot mogelijk vel papier, je trekt de haren uit je hoofd als je portret uiteindelijk er net niet helemaal op kan….na al je werk……..
  2. Bereid je voor op mislukkingen en vooral op …….kritiek. Over geen enkel ander soort schilderij is zoveel te zeggen dan over een gezicht. Lijkt het wel of niet? Heb ik daar echt een pukkel, mijn lippen lijken wel bol en noem maar op. Kritiek kan je wel helpen, zelfs van mensen die er geen verstand van hebben.
  3. Vereenvoudigen en onthouden kun je ook oefenen, ik noem het liever experimenteren, met tekenen. En als je dat handig aanpakt heb je het snel onder de knie.
  4. Teken 1 op 1. Neem een foto die net zo groot is als je tekent. Nog makkelijker: teken van een scherm af: stel je in op de afmeting die jij wilt. Het voordeel van 1 op 1 tekenen is dat je zo niet met 2 dingen tegelijk bezig bent: 1) de verhoudingen goed krijgen en 2) verkleinen of vergroten om het geheel passend te maken op jouw papier.

Veel succes vandaag met tekenen en groeten uit Helmond,

kloppen de verhoudingen wel of juist niet
Net Echt Online  

 

Het is met portret tekenen net als met een goed recept.

Weten wat erin moet maakt je nog geen master. Maar hoe je die ingrediënten gebruikt, dat is wat telt.

Met 107 bladzijden ‘echt’ boek.

Bekijk een stukje (2 min) uit het  interview

Dit vind je misschien ook leuk...