Wat doet tekenen met je

Wat tekenen met je doet is vooral ‘praten’ met jezelf

Met tekenen wordt je bewust van details die je anders over het hoofd ziet. Daarmee krijg je ook een betere hand oog coördinatie.

Dat vraagt wel om training. Net als leren fietsen, autorijden of parachutespringen om er maar een paar te noemen. Dus in het begin heb je moeite met lengte, verhoudingen en perspectief inschatten. En dat is dan weer precies waardoor je handen over het papier zwabberen en iets anders maken dan jij ziet.

Maar er is er nog eentje die ik ook moest leren: doorzetten, nee eigenlijk 2, en ergens de tijd voor nemen. Tjonge, tjonge, vertel eens iets nieuws. No, het is cliché maar toch, als je internet af zoekt op tekenen websites vindt je nooit precies het antwoord op wat nou echt helpt.

In dit artikel wat tekenen met je doet en waarom dat dan ook helpt als je weer eens een schets in de prullenbak wilt kieperen.

In het kort wat tekenen met je doet:

  • Bewust maken van details die je anders over het hoofd ziet
  • Inschatten van lengte, breedte en verhoudingen
  • Mindset: ofwel doorzettingsvermogen
  • De tijd nemen om je vorderingen te zien

Het verschil tussen details wel en niet zien

Natuurlijk denk je ik zie toch wat ik zie, dat veranderd toch niet?? Nou, toch wel.
Wanneer je pas begint lijk je wel blind. Kijk dit oog van mij? En dan eentje van nu, die eerste is uit 2012. Als je altijd ziet wat je ziet, hoe kan het dan zo’n verschil zijn?

oog-wimpers-als-stokjes-2012
uit 2012, wimpers als stokjes
en nu: het verschil zijn de tekentechnieken

Nou, je weet ook wel, zeker als beginner, je handen doen op papier heel wat anders dan wat je op je voorbeeld ziet.

Maar dit alles komt neer op de manier waarop je kijkt. Dat blinde deel is het onvermogen om die details eruit te halen die het ook net echt maken. Dat is deel techniek waarmee je het op papier krijgt en deel kijken.

Hoe ga je leren details zien?

Als eerste is het handig als je bewust bent hoe details eruit zien. Wat ik hiermee bedoel zie je op de afbeeldingen. Details zien er van dichtbij heel anders uit. Pas als je dat weet kun je ze ook tekenen. Ook al teken je ze niet allemaal. Dat werkt alleen als je het voorbeeld uitvergroot.

detail 1 van foto
een verzameling witte draadjes
grijs vlak met donker grijze streepjes
originele foto
het hele portret

Door het uitvergroten weet je dan hoe de onderdelen in elkaar zitten, tekentechnisch dan. Je kunt dan tot de essentie komen van wat je gaat tekenen. Bij de baard zijn dat witte sliertjes op een wit vlak. Meer is het niet.

Die witte sliertjes is gewoon een tekentechniek, als je die eenmaal weet is het heus geen heksentoer. Aan het eind van het artikel leren tekenen heb ik beschreven hoe je zo een baard tekent.

De kunst van details valt of staat ook met hoeveel je er tekent. Voor de illusie van realisme is het niet nodig om alles te tekenen. Zelfs beter van niet.

Hoe komt het dan dat je ergens overheen kijkt?

Misschien schreef je weleens en zeker als je artikelen schreef of wellicht een boek, spelfouten. Je leest, leest nog een keer en dan vaak nog in de derde keer dat je het herleest haal je er nog spelfouten uit. Waar je de eerste keer gewoon aan voorbij ging.

Maar ook met alledaagse dingen kun je dit hebben: iemand is naar de kapper geweest en het valt je niet gelijk op. Of, wat ik zelf al vaker heb ervaren met een nieuwe bril. Als je iemand, zeker niet alle dagen ziet, kijk je daar zomaar overheen. Terwijl het toch een opvallend iets is.

Dat heeft te maken met je voor ingebouwde beeld over iets of iemand. Je onbewuste verwachtingspatroon. Daarmee kijk je voor een deel op routine. Met als gevolg dat je minder bewust bent van (veranderde) details.

Je hebt ook mensen die het omgekeerde kunnen. Super oog voor detail en ze onthouden het ook nog allemaal. Stephen is zo iemand. Hij tekent hele steden. Gewoon uit z’n hoofd.

Oog hand coördinatie dan

Als je pas begint, misschien weet je nog je allereerste tekeningen: verhoudingen van een gezicht tekenen. Nou, dat ging of gaat niet zomaar vlotjes. Ik kon coördineren wat ik wilde mijn mijn handen gingen hun eigen weg.

oude portretten 2
2012

De portretten die ik tekende leken eerder Aliëns. O.k. misschien overdreven, nou oordeel zelf maar.

ergens wel gelijkenis maar

Maar je begint allemaal ooit ergens.

oude portretten1
tekentechnisch rampzalig

Laat je inspireren door mijn eerste tekeningetjes.

Maar als met alles het antwoord was: training en techniek, vaak en regelmatig. Net als, misschien heb je niks met voetbal maar dan toch, als Messi of Ronaldo vrije schoppen zo mooi in de hoek weten te knallen. Onhoudbaar. Daar trainen ze altijd op honderden keren, als de gewone training al over is, zonder publiek, zonder aanmoediging.

Mijn training was/is

  1. het natekenen van kleine onderwerpen eerst vanaf een voorbeeld en hup, uit je hoofd. Honderden ogen heb ik zo getekend om te oefenen met het letten op details.
  2. Het tekenen van 10 minuten schetsen. Elke dag 1 of 2. Gewoon een schets van het gezicht, meestal vanaf een foto of liever beeldscherm recht voor me en dan in tien minuten de schets op papier zetten
  3. Het oefenen in het zoeken van die 2 – 3 basislijnen waarmee je elk portret begint.

90 procent van oog hand coördinatie is training. De rest is techniek. (Als het bepalen van die basislijnen) Waarmee je perspectief leert zien en tekenen. (Ook al wordt dat vaak veel te moeilijk gemaakt.) De beste manier waarmee dit lukt hangt ook samen met het volgende onderwerp: doorgaan.

Doorgaan is geloof in jezelf.

Je ziet al die mooie tekeningen op internet en dan lees je over methoden of stappenplannen. Logisch dat je denkt: ‘Ik krijg dit voor elkaar.’ Want als ik gewoon die methode volg dan maak ik een geweldig portret. Ik denk dat je inmiddels al weet dat het zo niet werkt.

Conclusie: dit is wat tekenen voor je doet

Tekenen geeft je vertrouwen in wat je doet. Omdat het zorgt voor meer creativiteit, je leert (beter) denken in oplossingen en niet te focussen op de problemen. Dat is de meer, ik noem het maar even therapeutische waarde van tekenen.

Wat mij veel hielp, als het om vertrouwen gaat in wat je kunt, mijn vorderingen bij houden. Doe ik nog steeds. Ik maak tekeningen, zoals nu tekeningen van 6 jaar terug opnieuw en dan zie je het grote verschil. En dat verschil is wat je leerde aan tekentechnieken.

oude tekening voorbeeld zonder tekentechniek
2014 toen dacht ik de wereld van deze tekening
de nieuwe tekening 2021 met tekentechnieken
maar in 2020 leek het me mooi om het tegendeel te bewijzen.

Dat zijn de dingen waar je wat mee kunt, tastbaar bewijs van je leer proces. En die vooruitgang, die je met eigen ogen ziet, geeft je vertrouwen. Waardoor je dan blij bent als je eens een keertje iets in de prullenbak mag kieperen.

geschreven-paul
7x verschil eboek

Portret tekenen is geen appeltje eitje

Omdat de meeste mensen achterstevoren beginnen

Logisch, want je wilt het liefst ineens een portret dat lijkt. Maar dat is gelijk aan de Mount Everst willen beklimmen zonder weten hoe je touw en gereedschap gebruikt.

Download het boek 7x Verschil door Paul Bakker

Ontdek hoe je stap voor stap realistisch gaat portret tekenen waarmee je een ‘amateuristische look’ voorkomt.

uitgelichte afbeelding fotorealisme tekenen

Tekenen met kwasten en grafietpoeder

Make-up kwasten doen wonderen voor fotorealistische effecten op papier

mysterie van fotorealisme

Het mysterie van fotorealistisch tekenen

Hoe teken je fotorealistisch? Teken eerst groot en maak het daarna klein

nimble_asset_uitgelichte-afbeelding-3-vragen

Alle begin is makkelijker dan je denkt

Appeltje eitje zal het nooit zijn maar met deze 3 vragen teken je wel 80% realistischer.