Tekenen met gum

Snijd je gum in plakken

Je hebt vast wel eens iets uitgegumd. En daarmee naast dit voordeel om foute lijnen weg te halen ook de nadelen ontdekt.

  • Gum vlekt zelf ook
  • Gum plet de tanden van het papier

Maar die eerste was voor mij de aanzet om te experimenteren.

Deze 2 portretten die ik bewerkte met gum maakte ik in 2015. Alle schaduwen zijn ‘gedoezeld’ met gum als doezelaar.

wat er mogelijk is met gum

portrettekening uit 2015

Er kleeft grafiet aan het gum waardoor je er vlekken mee maakt.  Zo wordt een nadeel een voordeel.

Het tweede nadeel heb je alleen last van als je gum daar gebruikt waar je later nog met potlood of grafietpoeder overheen wilt. Nu gebruik ik gum bijna niet om te corrigeren op het tekenpapier.

A) omdat je de lijnen van de opzet uiteindelijk niet meer ziet en B) schetsen/voorstudies maak ik op goedkoop papier en zet ze dan over met een lightpad. Zo beschadigt het tekenpapier niet.

De inhoud

  • Wat is gum
  • Wat kun je met gum
  • – Het verschil tussen gum en doezelen
  • – Wat kun je beter niet doen met gum
  • Hoe werkt ‘verven’ met gum
  • – haren tekenen
  • – Bomen tekenen
  • – Effecten in achtergronden
  • – Elektrische gum
  • Conclusie

Wat is gum

Dat kun je vinden op wikipedia. Wat er niet bij staat is dat er ook gum is wat minder of niet vlekt: vinylgum. Ik vond er eentje op 123inkt. Heb ze nog nooit uitgeprobeerd. Lijnen weggummen doe ik sowieso al bijna niet.

Welke gum

Ik gebruik 2 soorten gum en de derde niet.

  • Kantoorboekhandel
  • Elektrisch
  • Kneedgum

Mijn gum komt gewoon uit de kantoorboekhandel of Action of waar vandaan dan ook. Niks bijzonders. Daarnaast heb ik een elektrisch gum omdat je daarmee hele fijne details kunt maken.

Kneedgum gebruik ik niet, te onhandig, plakkerig neemt veel grafiet en houtskool op. Voor je het weet zit je met een grafietbal in je handen. Goed: een voordeel dan: het laat geen restjes gum achter die je later met een kwastje weg moet halen.

Als je gaat werken met gum is het handig om een zacht kwastje te hebben. Waarmee je de resten wegveegt. Krijg je geen strepen die je niet wilt.

Wat kun je met gum?

Gummen. ‘En tekenen,’ zeg ik dan. ‘Oh?’

Dan kun je denken aan doezelen, lijnen of vlakken vervagen of hele dunne lijntjes maken met elektrisch gum.

Tekenen is niet helemaal juist, het is meer verven met grafiet.  De effecten die je bereikt zijn niet haalbaar met grafietpotlood en/of houtskool potloden.

Waar ik gum gebruikte. 1) de illusie van stof. 2) de staart van de vogel 3) de vleugel, het verloop tussen de vleugel en de lucht. 4) de bliksem. Met een puntig gesneden gum tekenen in de grafietlaag.
gum in plakjes

Ik snijd gum of in plakken of vormen. Net waar ik ze voor gebruik.

De plakken zijn meestal om te doezelen. De vormen om lijnen of effecten in een grafiet laag te maken.

Wat is dan het verschil tussen een doezelaar en doezelen met gum?

Met een doezelaar verspreid je het grafiet op het papier. Belangrijk daarbij is dat je niet te hard drukt. Zeker als je schaduwen op de huid tekent. Dan smeer je alles zomaar dicht en wordt het dof/vlak.

Met gum druk je meer het grafiet in het papier waarbij je tegelijk ook steeds een beetje weg schraapt. Daarmee kun je prachtig vervagen en het geeft ook een ander effect als met een gewone doezelaar. Je kunt er bijvoorbeeld haren mee tekenen.

Wat kun je beter niet doen met gum?

Rommelen in een grafiet laag. Ik had een keer een achtergrond beest getekend. Te groot. Nou ja, gummetje erover en kleiner dan maar.  Dat gaat helaas niet zomaar.

Op het voorbeeld zie je wat er gebeurd als je eerst ergens je gum hebt gebruikt en er dan een achtergrond overheen wilt zetten. Met grafietpoeder bijvoorbeeld. Ja, je ziet precies daar terug waar je met gum tekeer ging.

grafiet-poeder-over-gum
Gum tast ook papier aan waardoor het grafiet op het oppervlak zich anders hecht. dat krijg je niet meer goed en de tekening kan dus zo de prullenbak in.

Dat zelfde gebeurd wanneer je in het begin van je tekening de lijnen van de opzet gaat weghalen. Die gum strepen hebben invloed. Hoeveel hangt weer af met welk potlood er je later overheen gaat.

Beter is om lijnen met een b potlood te tekenen. Die niet precies goed zijn? Gewoon te laten staan. Zie je aan het einde niks meer van.

Hoe werkt het ‘verven’ met gum?

  • Doezelen
  • Effecten
  • Elektrische gum
  • Gum stiften

-Doezelen

Dat lukt goed als je dikkere lagen grafiet gemengd met houtskool gebruikt. De portretten aan het begin van dit artikel zijn daar een voorbeeld van.

Wat er gebeurd is: wanneer je met gum of de donkere laag gaat in de richting van de lichte sleep je wat van het grafiet van het donkere deel mee. Dat zorgt ervoor dat de overgangen van licht naar donker geleidelijk gaan. Net als in het echt.

Het gezicht van deze portrettekening maakte ik door eerst de laag met zacht potlood te tekenen. Daar waar nodig liet ik delen helemaal wit. vervolgens ging ik met een plakje gum over de grafietlaag heen. Waardoor je als het ware de lagen mengt met elkaar.

Als je op de tekening aan het begin kan zien: dat ziet er levensecht uit.

onderwaterportret-moeder-en-dochter2
Deze tekening doezelde ik ook helemaal met gum Het was een experiment met toonwaarde planning. De schaduwen in het gezicht zijn gemaakt met zacht potlood en gedoezeld met gum, en de haren plus de achtergrond met houtskool en zacht potlood. de effecten maakte ik daarna af met gum

Op deze afbeelding zie je hoe ik eerst bij het oog de schaduw teken met een B potlood.

Bij de tweede pijl hoe het eruit ziet nadat ik er overheen ging met een plakje gum

– Haren tekenen

Omdat haren tekenen erg uitgebreid is schreef ik er een apart artikel over. Waarin je ziet hoe je dat doet met gum.

– Bomen tekenen

Wellicht denk je bij een portret niet zo snel aan bomen. Maar wat dacht je van een achtergrond? Daarnaast noem ik bomen tekenen omdat het nog een ander voordeel heeft: met bomen tekenen kun je eindeloos experimenteren en ontdekken wat gum met grafietpoeder op papier doet.

tekening met elf klaar
De bomen zijn getekend met 2 grafiet/houtskool lagen. Daarna bewerkt met gum waarbij ik voor de donkere delen eerst het gum in de grafietpoeder doopte. En de lichte bomen in de achtergrond zijn enkel met gum gemaakt.

-Effecten maken (in achtergronden)

De volgende afbeeldingen laten je zien wat je met gum bereikt in achtergronden. Voor het werken met gum als je de schaduwen donker wilt hebben, is het makkelijker als de lagen dik getekend zijn. Dus houtskool gebruiken en wat harder op jouw potlood drukken.

Bij (1) is houtskool de ondergrond waar ik later met 4B (3) overheen ging. Bij (2) zie een grafietlaag met B potlood waar ik met gum de bomen in de achtergrond maakte. (4) is het blok waar ik eerst met potlood strepen de schaduwen in zette om ze daarna met gum te bewerken. Zodat de schaduwen mooi in elkaar overlopen.

achtergrond met gum1
achtergrond met gum 2

Hierna de complete tekening. De lucht deed ik met tissue alleen zonder grafietpoeder. Ik tekende eerst een aantal lagen met zacht potlood en doezelde ze daarna met de tisue. Het punt is dat ik teveel druk zette waardoor je eigenlijk steeds de aanzet ziet. ( het moment waarop je druk met de tissue op het papier)

Daardoor krijg je naar mijn idee teveel ‘bolletjes’ in de lucht waardoor het er een beetje vreemd uitziet. Achteraf kon dat beter met watten maar dat wist ik toen nog niet.

klaar de tekening met draken

-Electrische gum

O.k, dit is een wondermiddel. nee, ik overdrijf niet. Superhandig, je hebt ze voor ongeveer een tientje maar zeker één van de beste investeringen die ik deed.

Een overzicht van de benodigdheden die ik gebruik bij het tekenen: (1) elektrische gum, (2) gumstift, (3) gewoon gum, (4) make up kwasten, (5) plakjes gum en houtskool blokken, (6) grafiet stift wateroplosbaar

Als eerste is het heel makkelijk om de druk die je uitoefent op het papier te variëren. Net als met een potlood waardoor je steeds wisselende effecten en schaduwen maakt. Een ander voordeel is dat elektrisch gum minder invloed heeft op jouw papier. ( je hoeft minder hard te drukken op om te gummen)

Ik gebruik het veel om lichte plekken te maken in de ogen of bijvoorbeeld om brede lijntjes smaller te maken.

Met de gum stift kun je weer hele fijne lijntjes teken in een grafietlaag. Bijvoorbeeld als je haren tekent tegen een donkere achtergrond. Wat je ziet op deze afbeelding.

Haren tekenen waar het licht opvalt kun je prachtig met gum maken. Wat je in feite tekent zijn lichte plekken waarmee je enkel het idee geeft van haren. Net echt laat je het worden door de nekele losse haren die je tekent

Conclusie

Gum is een geweldige aanvulling op potloden. De effecten die je ermee bereikt zijn uniek voor gum. Het is geen vervanging al kun je uiteindelijk wel een heel portret er mee afwerken.

Het werkt daarom niet sneller (of langzamer) dan wanneer je enkel potlood gebruikt.

De beste effecten krijg je door eerst een onderlaag te tekenen met grafiet potlood en/of houtskool. In de schaduwen die je wilt en dan wel iets donkerder dan het resultaat moet worden.

Die laag kun je het best ‘dik’ tekenen, met andere woorden wat harder op jouw potlood drukken).Tenslotte veeg je uiteindelijk wat van die laag weg.

Wat van mijn experimenten. Niet alles gaat gelijk goed. Ook dat is portret tekenen

Net als met watten is het resultaat nooit echt 100 procent vooraf te controleren. Wel kun je vrij lang corrigeren tot je hebt wat je wilt. Dit is afhankelijk van de dikte van het papier waarop je tekent. Daarom pak ik wanneer ik veel gum wil gebruiken 360 grams acrylpapier.

Veel succes met tekenen en groeten uit Helmond,

nimble_asset_geschreven-paul
7x verschil eboek

Portret tekenen is vaak geen appeltje eitje.

Omdat de meeste mensen achterstevoren beginnen.

Logisch, want je wilt het liefst ineens een portret dat lijkt. Maar dat is gelijk aan de Mount Everst willen beklimmen zonder weten hoe je touw en gereedschap gebruikt.

Ontdek hoe je stap voor stap realistisch gaat portret tekenen waarmee je een ‘amateuristische’ look voorkomt.

Download gelijk

Dit vind je misschien ook leuk...