Ik kocht een zak watten

Hoe je met watten en grafietpoeder achtergronden tekent voor jouw portrettekeningen

Achtergronden bij portretten teken je door wat grafietpoeder te strooien waar de achtergrond komt en dan met een plukje watten het grafiet verspreiden.

Ik deed de fotovakschool en één van de dingen die ik leerde was portret foto’s maken met van die wazige achtergronden. Dat leek me ook prachtige om te tekenen. Toe ik daar mee ging experimenteren kwam ik uit op watten.

Het voordeel van watten is ook nog eens: het gaat veel sneller dan je hetzelfde ooit met potlood zou kunnen tekenen.

Wanneer teken je een achtergrond

Niet elke portrettekening vraagt om een achtergrond. Ik gebruik ze zelf wel vaak omdat je met een achtergrond ook de sfeer in een tekening laat zien.

Donker waarmee je een portrettekening iets mysterieus kunt meegeven. Of eentje met afwisselend licht en donker, een beetje dat zomers gevoel in jouw tekening brengen.

Nog een voordeel is dat je met een mooie achtergrond ook meer nadruk op (een deel) van het portret zelf kunt leggen.

portrettekening gemaakt met doezelaars
portrettekening die vraagt om een achtergrond
nog zonder achtergrond

Op de vorige afbeeldingen zie je dat de eerste prima zonder achtergrond kan maar de tweede niet. Het gezicht komt beter uit en ook  lopen de haren naadloos over in de donkere achtergrond.

Een kleine kanttekening: deze achtergrond maakte ik op een nogal arbeidsintensieve manier: eerst een laag houtskool en daaroverheen mengen met 4B potlood.  Ik verzeker je, dan ben je wel even bezig. Dus op naar de watten.

Wat heb je nodig?

Het eerste spreekt voor zich. Plus: grafietpoeder. Dat kun je gewoon kopen. Of maken.

Hoe slijp jij jouw potloden? Pff… o.k, wat een vraag, met een puntenslijper dacht ik?!  Hmm, dat kan ja maar….wat dacht je van schuurpapier. Plus opvangbak? Watte??  Ja, dat ook maar eerst grafietpoeder verzamelen.

Ik slijp potloden namelijk met mes en schuurpapier als je op de foto ziet. Het grafiet wat normaal verloren gaat in jouw puntenslijper vang je zo op. Zonde om weg te gooien.

grafietopvang bak
grafietpoeder en watten

En dan het vervolg: de achtergrond maken:

werken met grafietpoeder stap 1
werken met grafietpoeder stap2
werken met grafietpoeder stap3

Grafietpoeder op het papier strooien. Hoe meer, hoe donkerder op een plek. Watje deppen in het grafiet en gaan.

Als je klaar bent kun je nog verder doezelen met een (A) make up kwast. Natuurlijk kun je ook de hele achtergrond met een kwast maken echter daar zit een maar aan….je krijgt met een kwast geen donkere delen voor elkaar.

Met watten kun je door de druk te veranderen hier en daar donkere plekken toevoegen. Een kwast is eigenlijk meer voor de afwerking.

Het voordeel van deze methode: het kan niet mislukken. Het is een van de weinige onderdelen van een portret waarbij je bijna ongestraft net zolang kan rommelen tot je het helemaal perfect vind. Bijna….

Gum en doezelen met watten gaan niet altijd goed samen. Hangt af van wat voor papier wat het uiteindelijke effect zal zijn.

Maar wanneer je over een plek uitgebreid gumt loop je de kans op onverwachte strepen of donkere delen in de achtergrond.  En meestal precies waarvan jij denkt: ‘Moet dat nou?’ Met dik papier heb je daar minder problemen mee, bijvoorbeeld 360 grams acryl dan met dunner, 160 grams papier.

Variatie en compositie

Naast grafietpoeder kun je ook een houtskool laag gebruiken. Wel eerst met houtskool beginnen. Andersom, eerst grafiet werkt niet. Afhankelijk van het papier krijg je een meer korrelig effect wat je hieronder ziet.

Dat lukt ook weer beter op dik papier, 360 grams acryl bijvoorbeeld. De lichte delen in de achtergrond tekende ik met gum.

achtergrond maar nu met extra houtskool
achtergrond voor een portrettekening met grafietpoeder

Huid tekenen met watten

De tekening hieronder en dan het deel van de nek deed ik met watten.

portrettekening voor website

Het nadeel is dat je niet echt heel precies kunt werken en de controle over wat je doet minder is. De kans op vlekken, te donker of te licht op plekken die je niet wilt is groot.

Met gum kun je dan wel weer wat doen maar echt geweldig vind ik het nog niet. Een ander punt is dat realistisch huid tekenen echter lijkt als je ook het wit van het papier laat meespelen. En met watten doezelen en zeker met tissue smeer je het gauw al helemaal dicht.

Een belangrijk verschil vond ik wel dat je met watten veel lichter kan doezelen dan met tissue. Met watten heb je ook minder last van onverwachte strepen op plekken die je niet wilt.

Op een rijtje de voordelen van watten:

  • Het is licht waardoor je de gradaties, de verschillende grijstinten makkelijker kunt variëren dan met tissue.
  • Voor achtergronden met grote oppervlakken is het ideaal en inderdaad, kost veel minder tijd dan zo’n vlak invullen met potlood streepjes.
  • Wil je meer naar donker grijs? Met watten kun je ongestraft best hard op jouw papier drukken. Waar je met tissue eerder het risico loopt om het papier oppervlak te beschadigen.

Het vraagt wel wat oefening maar dat is met leren tekenen hoe dan ook altijd zo. Maar al die speciale dingetjes maken jouw portretten nog mooier.

Veel succes met tekenen vandaag en groeten uit Helmond,

geschreven paul
7x verschil eboek

Portret tekenen is geen appeltje eitje

Omdat de meeste mensen achterstevoren beginnen

Logisch, want je wilt het liefst ineens een portret dat lijkt. Maar dat is gelijk aan de Mount Everst willen beklimmen zonder weten hoe je touw en gereedschap gebruikt.

Download het boek 7x Verschil door Paul Bakker

Ontdek hoe je stap voor stap realistisch gaat portret tekenen waarmee je een ‘amateuristische look’ voorkomt.

uitgelichte afbeelding fotorealisme tekenen

Tekenen met kwasten en grafietpoeder

Make-up kwasten doen wonderen voor fotorealistische effecten op papier

mysterie van fotorealisme

Het mysterie van fotorealistisch tekenen

Hoe teken je fotorealistisch? Teken eerst groot en maak het daarna klein

nimble_asset_uitgelichte-afbeelding-3-vragen

3 vragen

Met de antwoorden op deze 3 vragen teken je 80% realistischer