Over

Wat ontdek je op deze site en wie is Paul

Mijn naam is Paul Bakker en ik woon en werk in Helmond. Ik deed de fotovakschool, altijd al iets gehad met ‘beeld’ en leerde daar veel over licht en belichting.

Iets waar ik nu met portretten tekenen zeker voordeel van heb. In 2012 begon ik met portret tekenen en in de periode van 2015 tot en met 2018 gaf ik workshops in Utrecht, meestal in vergadercentrum Vredenburg, ligt zo lekker centraal, schreef 5 boeken en uiteindelijk ontstond zo online portret tekenen met Net Echt.

doezelen met portret tekenen

De website begon ik toen nog als Portretmaniak omdat ik een naslagwerk wilde. Van tips, tekentechnieken en alles wat ik leerde door mijn ervaringen met tekenen.

In 2012 toen ik echt begon kieperde ik uiteindelijk het meeste in de prullenbak. Dat schreef ik op, plus wat voor oplossingen ik koos en al mijn experimenten.

Boek nummer 1 uit 2015: de weg van de meester, het eerste echt gedrukte boek
Uit 2014, één van de eerste echte betere tekeningen waarbij je ook ziet dat ik aan tekentechniek heb gewerkt
Een jaar later, een andere techniek met gum en houtskool op 50 x 70 cm

portrettekening van 2021
Maar het is met portretten tekenen als met alles, je wordt er pas echt goed in als je er mee aan de slag gaat.
aan-het-potrettekenen
Tekenen is voor mij ook ontspanning. Als het lukt natuurlijk. En dat was zeker in het begin niet zo. Vandaar deze website.

Op die manier ontstond in 2013 de Portret Maniak

De site uit 2013 toen nog PortretManiak. In 2018 paste ik de naam aan. Portrettekenen-leren vertelt meer wat je kunt verwachten.

Nou, wil je de site uit 2016 zien kan dat ook nog. Ken je de de WayBackMachine? (via de link kom je gelijk op de oude website) Dat is een kolossaal archief waarin de geschiedenis van het internet staat opgeslagen.

Omdat ik vertellen over mijzelf niet altijd even makkelijk vind liet ik mijn dochter de vragen maken en toen was dit wel een appeltje eitje.

Waarom maakte je deze website?

In het begin in 2012 ging het natuurlijk niet gelijk geweldig. De prullenbak draaide overuren maar ik was ook veel tijd kwijt met het uitzoeken van wat wel en vooral wat niet ging. Toen bedacht ik dat het handig zou zijn als ik dat overzichtelijk bij de hand had. En dat werd uiteindelijk deze website.

Portret tekenen is niet het meest makkelijke. Maar het valt of staat gewoon met hoe je het leert.

In het begin heb je geen idee waar te beginnen, je spit maar wat in talloze filmpjes, je kent het wel YouTube, tientallen tips en technieken maar na een jaartje zag ik wel dat het einde inzicht kwam. Een doodlopend pad zo.

Eigenlijk, maar ja, achteraf natuurlijk, ben je achterstevoren bezig. Maar goed, ik pakte mijn tekeningen en vergeleek ze met die van anderen die veel beter waren. Zo kwam ik op 5 punten die ik echt moest aanpakken wilde ik minstens net zo goed worden.

1 van de portretten uit de videos
Dit is het zelfportret uit de video op de home pagina: in sneltreinvaart’

Gezichten tekenen kan iedereen dat dan leren?

Het hangt er van af hoe je het leert. Als je achterstevoren begint kan tekenen, zeker in het begin, meer op een worsteling lijken dan kunst. Ben je bijvoorbeeld uren onderweg om op het laatst te ontdekken dat de mond er wel een beetje raar bijhangt.

Als je een gezicht tekent en je wilt dat het lijkt, zijn het maar kleine streepjes die het verschil maken tussen net wel en net niet. De kunst is om alleen die vaardigheden te kennen die het juist makkelijker maken.

Oefenen oefenen dus?

Weet niet of je weleens voetbal kijkt maar je kent vast Messi of Ronaldo. Hun specialiteit: vrije trappen op een meter of 20 direct in de juiste hoek.

Daar hebben ze er honderden aan vooraf laten gaan. Op het veld, zonder publiek. Alleen.
Ja, oefenen zolang je het maar gericht doet, steeds 1 ding tegelijk en niet tientallen dingen door elkaar. Waardoor het niet lukt. En, echt een punt: voorkom dat oefenen saai wordt.

het begin van portrettekening
Als ik begin werk ik bijna altijd de ogen zover mogelijk uit. Omdat ik dan een goede referentie heb voor de rest van de schaduwen in het gezicht. Verder volg ik geen vast patroon, wel werk ik steeds aan meerdere delen tegelijk. Daarmee bereik je een gelijkmatige opbouw. Schaduwen, toonwaarden veranderen steeds naarmate je een andere naast zet.

Wat is het grootste struikelblok en kun je dat voorkomen?

Het grootste struikelblok is eigenlijk voor veel dingen hetzelfde. Je wilt te snel teveel. Vaak blijf je ook te lang alleen aanmodderen. Dan gaat er natuurlijk uiteindelijk wel de lol vanaf.

In dat opzicht is internet een nadeel. Je wordt bedolven onder info maar uiteindelijk is dat net spaghetti op je bord. Kronkelzooi, glibberig en maar lastig vast te pakken.

Daarbij ontdekte ik al snel dat de meeste goed bedoelde tips gewoon niet werken maar als je een tijdje bezig bent met YouTube en zo dat weet je dat al wel. Nee, niet omdat ze niet goed genoeg zijn of zo maar simpel omdat het hoe dan ook spaghetti blijft. Vragen als waar begin je dan mee, hoe bouw je in lagen een tekening op en waarom in lagen, dat soort dingen of precies met welke materialen of hoe voorkom je dat je te hard drukt als je gaat doezelen nou er zijn er talloze.

Hoe leerde je tekenen in het begin?

Natekenen. In mijn kindertijd tekende ik vooral landschappen, gebouwen en vogels. Door heel veel experimenteren kom je dan ergens maar niet echt je van het. Althans dat vond ik. Vandaar ook weer de website, door vastleggen welke experimenten wel en welke niet werken kom je zo tot een lijst met punten.

Een van die punten is dat je al gauw teveel tekent. Dat is logisch omdat je zou denken dat hoe meer je tekent, hoe meer details, hoe echter het er uiteindelijk uitziet. Maar dat is niet zo. Dat is als ik er zo over nadenk misschien wel het grootste geheim.

oog tekenen
Ik tekende honderden ogen om ze zo perfect mogelijk te krijgen. Vooral omdat je bij een portrettekening de ogen vaak niet groter kunt maken dan 4 tot 5 cm. En dan moeten er genoeg details in om het echt te laten lijken. Ogen zijn namelijk de blikvanger in een portret.

Waarom ben je gaan tekenen?

Voor mij was tekenen een manier van vertellen. Vertellen was niet mijn sterkste punt vooral toen ik jong was. Ik was vroeger super verlegen, eigenlijk een eenling. Weinig vriendjes en zo.

Dat is wel totaal anders nu. Had laatst een beoordelingsgesprek, ik werk 3 dagen per week in de logistiek, en daar was mijn sterkste punt: samenwerken. Maar al vanaf jongs af aan: iets laten zien, een verhaal, in beeld dat ging mij altijd goed af.

Daarnaast doet tekenen ook veel voor je. Je leert doorgaan en oplossingen zoeken. Dingen die je ook op andere vlakken gebruikt. En als bonus: het geeft rust in je hoofd, ha ook lekker, toch?

nieuwe tekening 2021 portret met achtergrond
Dit valt onder de categorie fantasy een tekening waarbij je een verhaal kunt bedenken

Hoe kom je aan al die technieken?

Net als met alles wat je doet. Je hoort dingen, je ziet dingen en ik probeer van alles uit. Veel manieren die je hier op portrettekenenleren.nl ziet leerde ik door steeds opnieuw te proberen waarbij ik bij elk stap iets veranderde. Tot ik ze perfect kon gebruiken.

Zoals?

Het verven met gum. Tekenen met gum. Bij gum denk je natuurlijk aan corrigeren. Van iets dat niet goed ging, maar het portret op de homepage, de zwerver, is bijna helemaal afgewerkt met gum. Met plakjes gum kun je prachtige effecten bereiken die je met potlood alleen nooit kunt bereiken.

‘Experimenteren,’ dus er gaat ook wel eens iets mis?

Ook zonder experiment hoor, al heb je honderd portretten getekend, er komt altijd wel een moment voorbij dat het niet lukt. Kijk maar naar deze foto. De rechter is het niet.

verschil in schaduwen doet
Uit 2013 hoe je met schaduwen en net niet goede verhoudingen een portret om zeep helpt

En het gekke is, de linker maakte ik eerst. Maar als je kijkt naar de schaduwen en ook de verhoudingen. Komt ook omdat ik, kennelijk onbewust bij de rechter het perspectief een klein beetje verdraaide. Dit werd zo’n geval van het lijkt wel maar toch….

Welke plannen heb je nog?

Ik heb natuurlijk niet alle tijd van de wereld, ga ook nog 3 dagen in de week naar de baas, heb een gezin. ‘Pap, kun je een bed in elkaar zetten, eh, hier moeten nog gordijnen,’ nou ja, je kent het wel.

Ik heb wel ideeën voor de toekomst. Ik wil portretten met een verhaal tekenen. Waar je al wat voorbeelden van ziet op deze website. Maar die zijn nog niet zoals ik wil. Zowel als idee niet en tekentechnisch niet.

het resultaat na een middag

Ik experimenteerde met grafiet en water

Dat brengt ook weer allerlei nieuwe technieken en dat is dan weer leuk voor deze website.

En nu ben ik bezig met de vraag hoe je zo’n tekening nou nog meer op een foto laat lijken.

Het zal je wellicht verbazen maar ik gebruik vaak kwasten, tissue en grafietpoeder voor zulke tekeningen.

Het blijft prachtig om het uiterste aan mogelijkheden te halen uit potlood en papier. Daarbij focus ik vooral op licht. Licht maakt alles in een afbeelding of een portret.

Het is de kunst om, ook als je de verhoudingen zoekt, niet de vormen van het gezicht te tekenen maar juist alleen het licht wat op die vormen valt.

geschreven paul
Jan van Genten in Aquarel. Uit 1993 – 1994. Het gebouw is de oude kamer van koophandel in Alkmaar. Ook als je schildert blijft tekenen de basis.