Over

Wat lees je op deze site en wie is Paul?

Over jezelf vertellen vind ik niet altijd even makkelijk. Maar als iemand anders de vragen stelt gaat gaat het als vanzelf.

Mijn naam is Paul Bakker en ik woon en werk in Helmond. Ik deed de fotovakschool waar ik vooral leerde wat licht doet met een beeld. Veel studio opnamen waar ik experimenteerde met belichting. Wat nu een voordeel is met portret tekenen.

Gezichten tekenen kan iedereen dat leren?

Het hangt er van af hoe je het leert. Als je achterstevoren begint kan tekenen, zeker in het begin, meer op een worsteling lijken dan kunst. Ben je bijvoorbeeld uren onderweg om op het laatst te ontdekken dat de mond er wel een beetje raar bijhangt.

Daar kijken ze wel overheen kun je denken, maar mooi niet.

Als je een gezicht tekent en je wilt dat het lijkt, zijn het maar kleine streepjes die het verschil maken tussen net wel en net niet. De kunst is om alleen die vaardigheden te kennen die het juist makkelijker maken.

Oefenen oefenen dus?

Weet niet of je weleens voetbal kijkt maar je kent vast Messi of Ronaldo. Hun specialiteit: vrije trappen op een meter of 20 direct in de juiste hoek.

Daar hebben ze er honderden aan vooraf laten gaan. Op het veld, zonder publiek. Alleen.
Ja, oefenen zolang je het maar gericht doet, steeds 1 stap tegelijk en niet tientallen dingen door elkaar. Waardoor het niet lukt. En, echt een punt: voorkom dat oefenen saai wordt.

het begin van portrettekening
Als ik begin werk ik bijna altijd de ogen zover mogelijk uit. Omdat ik dan een goede referentie heb voor de rest van de schaduwen in het gezicht. Verder volg ik geen vast patroon, wel werk ik steeds aan meerdere delen tegelijk. Daarmee bereik je een gelijkmatige opbouw. Schaduwen, toonwaarden veranderen steeds naarmate je een andere naast zet.

Wat is het grootste struikelblok en kun je dat voorkomen?

Het grootste struikelblok is eigenlijk voor veel dingen hetzelfde. Je wilt te snel teveel. Vaak blijven mensen ook te lang alleen aanmodderen. Dan gaat er natuurlijk uiteindelijk wel de lol vanaf.

Alleen?
Ja, zonder les. Natuurlijk kun je zeggen, het is voor mij maar hobby, ik leer het mijzelf wel. Maar A) dat is een lange weg en B) vaak vol obstakels. Na tig mislukkingen gaat uiteindelijk de lol er wel af.

Ik zat in 2012 in hetzelfde schuitje als veel beginners. Waar begin je mee, wat teken je wel en wat niet, hoe teken je schaduwen, noem maar op. Dan beland je in een cirkel. Zo kwam ik op tenslotte op deze vraag: wat is de beste manier om mijn tekenvaardigheden verbeteren?

Uiteindelijk kwam ik terecht bij de kern van deze website: ‘Hoe leg je portret tekenen zo uit dat je daadwerkelijk verbetering ziet in jouw tekeningen?’ En dat ben ik gaan doen.

Tekende je voor 2012 ook al?

Ja, vanaf kinds af aan was ik al bezig met beeld. Zowel tekenen als fotografie. Soms maanden niet en dan weer maanden wel. Dat heeft ook te maken met andere leuke dingen. Astronomie bijvoorbeeld, maar ook werk. Zo deed ik in de periode 2016 -2017 veel avond- en nachtdiensten. Dat maakt het wel lastig.

Om beter met tijd om te gaan leerde ik ook om tekenen in stukjes op te delen. Met een half uur per dag kun je uiteindelijk ook portretten tekenen.

Hoe leerde je tekenen in het begin?

Natekenen. In mijn kindertijd tekende ik vooral landschappen, gebouwen en vogels. Portretten kwam pas veel later maar ik had altijd het idee van er ontbreekt iets. Vooral met portrettekenen. Tot ik besloot om er echt wat aan te doen. Ik nam les en maakte vergelijkingen met mensen die beter waren. Zo kwam ik aan een lijst met verbeterpunten.

Een van die punten is dat je al gauw teveel tekent. Dat is logisch omdat je zou denken dat hoe meer je tekent, hoe meer details, hoe echter het er uiteindelijk uitziet. Maar dat is niet zo. Dat is als ik er zo over nadenk misschien wel het grootste geheim.

oog tekenen
Ik tekende honderden ogen om ze zo perfect mogelijk te krijgen. Vooral omdat je bij een portrettekening de ogen vaak niet groter kunt maken dan 4 tot 5 cm. En dan moeten er genoeg details in om het echt te laten lijken. Ogen zijn namelijk de blikvanger in een portret.

Waarom ben je gaan tekenen?

Voor mij was tekenen een manier van vertellen. Vertellen was niet mijn sterkste punt vooral toen ik jong was. Ik was vroeger super verlegen, eigenlijk een eenling. Weinig vriendjes en zo.

Dat is wel totaal anders nu. Had laatst een beoordelingsgesprek, ik werk 3 dagen per week in de logistiek, en daar was mijn sterkste punt: samenwerken. Maar al vanaf jongs af aan: iets laten zien, een verhaal, in beeld dat ging mij altijd goed af.

Daarnaast doet tekenen ook veel voor je. Je leert doorgaan en oplossingen zoeken. Dingen die je ook op andere vlakken gebruikt. En als bonus: het geeft rust in je hoofd, ha ook lekker, toch?

eva klaar
Dit valt onder de categorie fantasy een tekening waarbij je een verhaal kunt bedenken

Hoe kom je aan al die technieken?

Net als met alles wat je doet. Je hoort dingen, je ziet dingen en ik probeer van alles uit. Veel manieren die je hier op portrettekenenleren.nl ziet leerde ik door steeds opnieuw te proberen waarbij ik bij elk stap iets veranderde. Tot ik ze perfect kon gebruiken.

Zoals?

Het verven met gum. Tekenen met gum. Bij gum denk je natuurlijk aan corrigeren. Van iets dat niet goed ging, maar het portret op de homepage, de zwerver, is bijna helemaal afgewerkt met gum. Met plakjes gum kun je prachtige effecten bereiken die je met potlood alleen nooit kunt bereiken.

‘Experimenteren,’ dus er gaat ook wel eens iets mis?

Ook zonder experiment hoor, al heb je honderd portretten getekend, er komt altijd wel een moment voorbij dat het niet lukt. Kijk maar naar deze foto. De rechter is het niet.

verschil in schaduwen doet
Uit 2013 hoe je met schaduwen en net niet goede verhoudingen een portret om zeep helpt

En het gekke is, de linker maakte ik eerst. Maar als je kijkt naar de schaduwen en ook de verhoudingen. Komt ook omdat ik, kennelijk onbewust bij de rechter het perspectief een klein beetje verdraaide. Dit werd zo’n geval van het lijkt wel maar toch….

Je kunt naast tekenen ook websites maken?

Ja, het ontwerpen en schrijven, prachtig om te doen. En ik verdiep me ook in de technische kant ( als beveiliging) en natuurlijk marketing. Wat je ook maakt, je hebt er ook een publiek voor nodig.

En die komen niet zomaar naar jouw website.

Waarom maakte je deze website?

In 2013 zette ik wat ik leerde op internet. Als naslagwerk zodat ik kon zien wat wel en vooral wat niet werkte. Steeds meer mensen lazen de website zodat ik besloot om uit te zoeken hoe je leren tekenen nu het best kunt vertellen en laten zien.

En, hoe moedig je mensen aan om door te gaan. Ook al lukt het niet gelijk. Dat zijn dingen die je ook op andere terreinen kunt gebruiken. Portret tekenen is niet het meest makkelijke.

Maar het valt of staat gewoon met hoe je het leert. Vaak haken mensen af omdat ze gewoonweg achterstevoren beginnen.

Daar denk ik dan over na: zoals de beste manieren om te voorkomen dat oefenen saai wordt bijvoorbeeld.

Deze tekening heb ik nu af. Het gezicht komt in een donkere achtergrond waar ik de haren, onscherp, in teken. Onderaan zie je nog wat krabbels, aantekeningen, meestal welke potloden ik waar gebruikte of iets dat me opviel.

Welke plannen heb je nog?

Ik heb natuurlijk niet alle tijd van de wereld, ga ook nog 3 dagen in de week naar de baas, heb een gezin. ‘Pap, kun je een bed in elkaar zetten, eh, hier moeten nog gordijnen,’ nou ja, je kent het wel.

Ik heb wel ideeën voor de toekomst. Ik wil portretten met een verhaal tekenen. Waar je al wat voorbeelden van ziet op deze website. Maar die zijn nog niet zoals ik wil. Zowel als idee niet en tekentechnisch niet.

het resultaat na een middag

Ik experimenteerde met grafiet en water

Dat brengt ook weer allerlei nieuwe technieken en dat is dan weer leuk voor deze website.

Het blijft prachtig om het uiterste aan mogelijkheden te halen uit potlood en papier. Daarbij focus ik vooral op licht. Licht maakt alles in een afbeelding of een portret.

Het is de kunst om, ook als je de verhoudingen zoekt, niet de vormen van het gezicht te tekenen maar juist alleen het licht wat op die vormen valt.

geschreven paul

Jan van Genten in Aquarel. Ook als je schildert blijft tekenen de basis.