Alle begin is makkelijk

Met deze 3 begon ik mijn workshops

In deze tijd geen optie meer, maar ik gaf workshops. De weg naar realisme. 

Die begon ik ongebruikelijk: met een boom tekenen. Vreemd, want ja, je komt voor een portret. Maar die boom had wel een doel.

In zo’n stammetje met wat bladeren zitten heel veel tekentechnieken die je uiteindelijk ook nodig hebt met portretten. Het ging er niet om of die boom nu wel of niet leek. Wat telde is hoe je die lijnen op papier kwamen. 

Met die boom ga je zien wat perspectief doet, wat schaduwen doen en met welke tekentechnieken je dat op papier krijgt. Het voordeel: een boom hoeft niet te lijken. En dat maakte het als intro een stuk makkelijker want dan ben je niet met 2 dingen tegelijk bezig:  a) dat het moet lijken en b) het ontdekken van techniek.

Dat voor elkaar maakte ik de stap naar dit:

Welke 3 dingen zorgen nu ervoor dat je het snelst vooruit gaat. Zodat je meer (foto) realistisch tekent. 

Ik kwam uit op deze 3 vragen:

Op welk papier teken je?

Ja, een van de meeste onderschatte punten als het over portret tekenen gaat….Veel mensen tekenen nog op papier van de Hema, Action of gewoon printpapier.

Gebruik je al houtskool?

Dit valt op bij vrijwel iedereen die begint met portret tekenen: grijs. Vlak heet dat. Er ontbreekt echt zwart in de schaduwen. Waardoor er geen diepte in de tekening komt. Zodat het niet realistisch lijkt.

Weet je hoe je verhoudingen juist tekent?

Portret tekenen lijkt in het begin complex. Weet je wellicht nog jouw eerste autorijles?

Koppeling in, schakelen, remmen of optrekken zonder dat het gas afsloeg? Oh ja, en dan ook nog even over je schouder kijken, binnen- , buitenspiegel.

En tussendoor nog een paar wild overstekende fietsers ontwijken. Allemaal in één vloeiende actie. 

En nu? Nu is dat gewoon. Nou ja, die fietsers misschien niet (helemaal) maar het is routine. 

Maar weer even naar nu en de eerste vraag: 

Op welk papier teken je?

Vergeet papier van de Hema, Action of gewoon print papier…

Je maakt het alleen maar moeilijker dan nodig. Koop een schetsblok Strathmore 400 series 163 grams of Canson 160 grams recycled papier.

Ik gebruik deze 2 en 360 grams acrylpapier 50 x 70 cm. Er is een wereld van verschil of je bijvoorbeeld houtskool doezelt op acrylpapier of Strathmore.

Zo weet ik nu bijvoorbeeld dat houtskool beter doezelt, vervaagt, als je het mengt met grafietpotlood op acrylpapier.

Maar echt geweldige realistische huidtinten maak je weer beter op Strathmore. Dat is gladder en leent zich meer voor doezelen met een doezelaar.

Papier heeft structuur

Tanden heet dat. En die structuur bepaald hoe het grafiet zich gedraagt als je tekent.

Begin je met goedkoop papier: dat is glad. Spekglad. Doezelen wordt een ramp zo. Kies daarom papier met meer structuur als je echt mooie schaduwen wilt tekenen.

Koop deze:

  • Strathmore series 400
  • Canson 160 grams
  • 360 grams acryl van Schut of Van Beek Art

Heb op deze pagina een lijstje, onder het kopje veel gestelde vragen, waar ik wat bestel

Gebruik je al houtskool?

Dit valt op bij vrijwel iedereen die begint met portret tekenen: grijs. Er ontbreekt echt zwart in de schaduwen. Geen diepte, geen realisme en een beetje die, nou ja amateuristische uitstraling.

Dit voorkom je met houtskool. Met grafietpotloden maak je nu eenmaal niet diep donker zwart. Waarom tekeningen niet realistisch lijken heb je in het begin niet zo in de gaten.

Je ziet wel dat er een probleem is maar wat precies…. Tot je gaat vergelijken.

Houtskool gebruik ik meestal niet over de hele tekening. (Hangt af van de toonwaarde van de schaduwen in het gezicht). Ik pak het wel altijd voor de ogen, bij donkere haren en vaak voor de achtergrond.

Weet je hoe je verhoudingen juist tekent?

Het begin staat hieronder:

Verhoudingen tekenen is struikelblok 1 bij portretten.

Het vraagt om wat je het best kunt tekenen, welke lijnen en welke schaduwen.

En vereenvoudigen. Lukt de vorm niet? Begin met een vierkant.

 Zelfs een vierkant in perspectief lukt altijd wel. 

Omdat we minder moeite hebben met rechte dan met ronde lijnen.

Teken maar een cirkel, uit de losse hand. Ja, dat is een ander verhaal. 

O.k.  teken nu eerst een vierkant. En zet daar de cirkel in. Veel makkelijker.

Zo zit het met verhoudingen tekenen ook. Je start met rechte lijnen. 

En net als met autorijden leer je die dingen als je maar niet alles tegelijk wilt.

Verhoudingen uit je hoofd leren helpt niks

de-geijkte-plaatjes-in-tekenboeken

Veel curssussen maken er een potje van, moet je je eerst alle verhoudingen van een gezicht leren.

Je weet wel, die eivormige hoofdjes met strepen er door. Overigens, het internet staat er vol mee. 

Maar je hebt er niks aan. Omdat……

je te maken hebt met perspectief

En???   Als iemand zijn gezicht voorover buigt en je gaat dat tekenen wordt  bijvoorbeeld de afstand van de kin tot de mond korter dan wanneer je die persoon tekent terwijl ze voor zich uitkijken. Omdat het perspectief verandert.

Handiger: schaduwen tekenen

De volgende afbeelding is een goed advies alleen niet uitgelegd. 

Schaduwen tekenen heeft ook met kijken te maken. Want als je aan het begin bent van je tekening, wat ga je dan precies tekenen?

Welke lijnen en dan zo dat je op de juiste verhoudingen komt. Dat begint met dat je weet hoe je de vertaling maakt van een foto naar tekenpapier. Als je die slag eenmaal hebt kun je naar de volgende stap: de uitvoering.

kijk naar welke lijnen de randen van de schaduwen geven

De lijnen van de schaduwen maken het frame van het gezicht in een tekening.

En dan maakt het niet uit onder welke hoek je kijkt, of het perspectief verandert, je tekent tenslotte alleen dat wat je ziet. 

Bovendien zijn de schaduwen kleinere oppervlakken dan het gezicht in zijn totaal.

Kortom, van die kleinere oppervlakken kun je makkelijker de omvang inschatten. 

Als voorbeeld bij 1) de schaduwlijn die ik gebruikte om de afstand tussen de ogen in dit perspectief te vinden.

voorbeeld van lijnen bij schaduwen

Het verschil tussen net niet en wel

Goed, ook bij mij gaat niet alles zomaar vanzelf. Al tekende je er al honderd, er valt (bijna) altijd nog iets te verbeteren. Mooi voorbeeld, die eerste (foto hierna) is het net niet. Je ziet dat de verhoudingen net niet kloppen. Althans, je ziet het niet echt. maar je hebt dan wel een vaag idee van: ‘Hé, hier is iets niet helemaal goed, maar wat dan?’

Ik kan je natuurlijk gelijk vertellen waar het probleem zat maar  wellicht zie je het al. En eigenlijk was het papier net te klein. Vandaar dat ik die tweede op een vel van 40 x 60 cm tekende.

al verder uitgewerkt tekening oktober
portrettekening tot nu toe van oktober

Conclusie

Zeker in het begin kun je grote stappen vooruit maken. Niet door alles tegelijk te doen. Maar wanneer je concentreert op 2 of 3 makkelijke stappen, die je dan super goed doet, gaat sneller dan een hele bak tips en technieken uitproberen.

  • Koop goed papier. Wil je donkere achtergronden met veel houtskool? Neem acryl 360 grams. Ga je voor super realistische huid? Neem het gladdere Strathmore of Canson 160 grams papier.
  • Koop een paar houtskool potloden. En nee, niet alle houtskool is hetzelfde. Sommige potloden hebben weer andere eigenschappen waardoor je ze juist weer goed voor bijvoorbeeld haren tekenen kunt gebruiken.
  • Verhoudingen is struikelblok nummer 1. YouTube staat er vol mee.  Manier die, methode dat, noem maar op. Maar dat werkt allemaal niet.

In de workshops en nu in Net Echt Online liet ik het in stappen zien: eerst ontdekken hoe je kijkt, welke hoeken maken de lijnen, (zie je gelijk wat perspectief doet) en dan de beruchte 10 minuten schets. Ja, in 10 minuten de outline van een gezicht op papier. De eerste was natuurlijk een heel gedoe maar bij nummer 2 en 3 zag je al een groot verschil met nummer 1.

Daarmee voorkom je ook dat je achterstevoren begint. Als je steeds een heel portret gaat maken, invullen met schaduwen, haren tekenen en zo, dan kom je er alleen achteraf tegen dat het niet klopt. Gewoon omdat de basis rammelt.

En dat is dan niet omdat je het niet zou kunnen maar je wilt dan teveel en allemaal tegelijk.  Oh ja, ik ken die valkuil, zorgde er al vaker voor dat ik overnieuw moest beginnen.

Maar uiteindelijk ontdek je steeds betere tekentechnieken. Met deze ben ik bezig op 50 x 70 cm papier. Waarop ik experimenteer met verschillende doezel technieken. 

Ook dat is een onderdeel van portretten tekenen: hoe ga je het leren. Ga je een cursus volgen, ga je dagen lang ‘Youtuben’ (je ziet je kan overal een werkwoord van maken) en/ of ga je alles zelf uitvogelen?

 

voorbeeld levensecht tekenen

Ik wens je weer veel lol met tekenen vandaag. Groeten uit Helmond,

nimble_asset_geschreven-paul
kloppen de verhoudingen wel of juist niet
Net Echt Online  

 

Het is met portret tekenen net als met een goed recept.

Weten wat erin moet maakt je nog geen master. Maar hoe je die ingrediënten gebruikt, dat is wat telt.

Met 107 bladzijden ‘echt’ boek.

 

ogen die zwijgen

Ogen die zwijgen

Hoe krijg je al die pieteprutterige details in een oog en lijken ze toch net echt?