Verhoudingen vinden is een spel tussen kijken en denken

Kijken als je normaal doet is een andere ‘techniek’ dan iets net zo 3 dimensionaal te laten lijken op een plat vlak

Hoe je precies naar buiten kijkt, wat maakt dat wij de wereld op deze manier zien, laat zich niet zo makkelijk omschrijven. De techniek waarmee je de vertaling maakt naar een plat vlak wel. Perspectief. 

Perspectief ontstaat door de hoek waaronder je een lijn tekent op jouw papier. Wanneer je naar de randen van jouw papier kijkt maakt elke lijn die je tekent een hoek met die randen. En zo maak je de indruk van diepte. 

kubussen tekenen leren

Dit voorbeeld is weinig indrukwekkend maar het gaat om de 2 lijnen achter het vierkant rechts. Die maken perspectief. En dat lukt omdat die 2 lijnen een hoek maken met de randen van jouw papier. 

Wat gebeurd er nu als je een gezicht gaat tekenen? Dan komt er een tweede probleem om de hoek: veel, heel veel allerlei gebogen lijnen. Die evenzovele hoeken maken. Teveel om ineens die juist op het papier te krijgen.

Dan is het handig als je dat vereenvoudigd. Met rechte lijnen. Rechte lijnen waarmee je de richting aangeeft. En die richting ontdek je door te kijken welke hoek ze maken ten opzichte van de randen. 

Vanaf een foto natuurlijk. Teken je in het echt dan pak je een latje of het bekende potlood en je bent er. 

dit is hoe ik begin

En dit is hoe ik begin. Deze ziet er nog vrij netjes uit. Ik pak voor deze schetsen altijd een blok lawaaibomen papier. Gewoon dat spul wat je bij de Boekenvoordeel en zo kunt halen voor een paar euro. Wel altijd een behoorlijk formaat: 40 x 50 cm minimaal. 

Op dit papier kan ik schetsen en gummen, veranderingen maken, nog eens gummen net zolang tot ik het goed vind. Dan leg ik hem op de Lightpad ( ik heb zo’n hele dunne die je ook voor Diamond painting kan gebruiken) en zet hem zo over op het goede papier.

Makkelijker gezegd dan gedaan

Klopt, hoeveel je ook tekent, die eerste strepen van een portrettekening, naar mijn ervaring echt heel makkelijk wordt het nooit.  Natuurlijk heb ik in het begin ook wel geprobeerd wat je met overtrekken kunt bereiken.

Maar,,,nee, dan of past het weer niet in jouw tekening of bij de compositie, Je kunt geen veranderingen in een figuur aanbrengen zoals jij het wilt en op de één of andere manier oogt het toch  onnatuurlijk.

Dus werd het schetsen maar.

schets op papier

Schetsen is gewoonweg gaan

En vooral niet druk maken over wat er mis kan gaan. Want er kan niks mis gaan. Lukt het niet, pak je de oude lijnen als referentie en zet je de goede ernaast. 

Het komt, althans bij mij, nog weleens voor dat ik naast zit. Zonder die vorige lijnen zou dat veel lastiger worden om te veranderen.

Verder hoef ik me nergens druk over te maken want uiteindelijk zet ik hem over. Ik kan je verzekeren: dat tekent best lekker. En helemaal niet goed, ben je nooit meer dan een kwartier – half uurtje kwijt. Hup, gewoon de prullenbak in.

Op workshops beginnen met..

schetsen. Hoe leer je anders vormen en verhoudingen? Natuurlijk, iedereen wil gelijk een heel mooi portret. Maar de praktijk is makkelijk, kun je geen schets maken komt er ook geen tekening.

Het punt en zeker als je begint is dat je veel te voorzichtig bent. Ja, je wilt het goed doen. Daarom begin ik nooit met gezichten aan het begin van een tekenles of workshop. Ik pak een onderwerp waar wel alles in zit: vormen, perspectief, schaduwen maar qua vorm: heel eenvoudig. 

Zou je denken…bomen.  En toch, mijn eerste oefening is: teken in 5 minuten een boom uit je hoofd. Probeer het maar eens en vergelijk dan met een echte boom. Dan ontdek je wat je allemaal miste. Structuur van de stam, het perspectief waarin de takken lopen, de schaduwen van de stam en de takken.

Dat zijn basis dingen die je ook allemaal weer tegenkomt in een gezicht.

workshop begin

Schetsen voor composities

compositie design
schets van vrouw

Een ander ding als je wat verder bent met tekenen is compositie. die eerst of linker afbeelding is een complete schets van een tekening zoals ik die voor me zag. Ik maakte hem in 2017 maar het is nooit een tekening geworden tot nu. Dat gebeurd me wel vaker dat iets een jaar of meer blijft liggen en soms komt er toch eem moment dat ik hem maak. 

Bij al die schetsen maak ik veel gebruik van hulplijnen. Of blokken om verhoudingen van vormen goed te krijgen. Meestal laat ik die hulplijnen gewoon staan, ik teken ze toch heel dun. Je ziet ze niet zo duidelijk op de afbeeldingen.

schets voor nieuwe tekening
voorstudie
schets van ruiter
schets van wolf

Deze serie is het begin van een nieuwe tekening in december

Als je iets meer dan een portret maakt, een tekening met een verhaal, heb je vaak verschillende onderwerpen er in staan. Voor deze maak ik steeds een aparte schets. Later plak ik ze aan elkaar net zo breed als de tekening moet worden en dan gaan ze op de lightpad. 

Hierna zie je hoe dat eruit ziet op het goede papier. (in dit geval 360 grams acryl wit)

zo ziet het er uit aan het begin
na de eerste potloodstrepen

Leren schetsen is de manier om te ontdekken hoe je vormen in lijnen met perspectief en diepte laat zien. dat gaat niet altijd even vlotjes. Zelfs al heb je er honderden gemaakt, bij mij mislukt er nog steeds wel eens wat. 

Maar er zijn wel manieren die helpen. En dat is waar de artikelen in deze categorie over gaan: hoe je hulplijnen gebruikt en hoe je leert kijken zodat je ook die illusie van 3 dimensies op papier krijgt. Dat lees je ook ( voor een deel) in het boek omdat de website en het boek elkaar aanvullen)