Skip to content

Verhoudingen vinden is een spel tussen kijken en denken

Kijken om iets te tekenen vraagt een andere benadering dan je normaal gewend bent om bijvoorbeeld naar buiten te kijken. 

Hoe je precies naar buiten kijkt, wat maakt dat wij de wereld op deze manier zien, laat zich niet zo makkelijk omschrijven. De techniek waarmee je de vertaling maakt van dat wat je ziet naar een plat vlak wel: perspectief. 

Perspectief ontstaat door de hoek waaronder je een lijn tekent op papier. Wanneer je naar de randen van je tekenpapier kijkt maakt elke lijn die je tekent een hoek met die randen. En zo maak je de indruk van diepte. 

kubussen tekenen leren

Tja, en als je weet hoe je perspectief maakt dan is de rest een appeltje eitje?? Ehh, nou nee

Want vers twee is dat tekenen valt of staat met: kijken. Portrettekenen is ook, als het ware, door een andere bril kijken. Als je begint dan duik je vooral op de massa tips en tekentechnieken waar het internet vol mee staat.

Maar al die tekentechnieken helpen je niet als je niet weet waar je op let als je de gelijkenis op papier probeert te krijgen.

wereld-beroemde-illusie

En dan komt het: je hebt al veel geprobeerd en weet inmiddels dat wat je op papier krijgt bij lange na niet zo maar lijkt op het voorbeeld. Eerder is het een worsteling om die juiste lijnen te vinden. 

En dat is waar kijken mee begint want welke lijnen pak je nou? Waar let je dan op? En hoe vind je met kijken de juiste verhoudingen dan?

Ik gooi er die andere bril even tegenaan.  Je ziet wat je ziet, toch? Alweer toch niet. Het is natuurlijk niet voor niks dat gelijkenis of zelfs gewoon de vorm van een gezicht zo lastig is. 

Maar een voorbeeld zag je al op de vorige afbeelding, wat er in je hoofd gebeurd, dat is uiteindelijk wat je (denkt) ziet. 

Als je ziet bij 1, in de schets zit ik er net naast, nek te smal.

meer 3 d in het gezicht

Maar ook door de schaduwen kun je gelijkenis nog om zeep helpen. 

Gelijkenis is geen stappenplan

Nou, omdat het nog niet zo gaat als je dacht, grijp je natuurlijk snel naar voor de hand liggende oplossingen: de meetlat, scale dividers een huppeldepup methode waar je begint met een ei of zelfs op z’n kop tekenen.

Methoden klinken mooi, het geeft je het idee van als ik die methode maar volg, dan gaat het. Maar uiteindelijk blijkt dat je zo toch niet gaat tekenen wat je ziet.

Tekenen wordt dan eerder zoiets als dit:

  • streepje boven, streepje onder tekenen, de hoogte van het gezicht
  • dan op de helft een lijn voor de ogen,
  • een verticale lijn tussen de ogen, voor waar je begint met de neus dan,
  • op 1/3 van de neuslijn de mond,
  • enzovoort, ben je dan echt aan het tekenen?

Het is uiteindelijk vermoeiend en zelfs vervelend, als je het vergelijkt met gewoon tekenen wat je ziet. En bovendien, met al die streepjes meten ben je eigenlijk aan het kopiëren. En dat is een belangrijk punt waarom het dan steeds niet echt lijkt.

Dus ben je nu wel op een punt dat je weet: dit gaat niet zo, tijd voor het roer helemaal om.

schets op papier

Schetsen is gewoonweg gaan

De eerste schetsen voor een portret maak ik altijd in plusminus 10 minuten. Die tijd houd ik aan waarmee ik voorkom dat ik me heel erg ga bezig houden met details.

En het zijn in eerste instantie de grote lijnen die er voor zorgen of het wel of niet lijkt. Nou, als je pas begin lijken die 10 minuten een enorme korte tijd.

Maar dat is schijn. Je kunt de opzet vereenvoudigen waardoor je dat in 10 minuten voor elkaar krijgt.

Om te leren hoe je dat doet begin ik workshops en tekenles met:

 

In 5 minuten een boom tekenen

Ja, uit je hoofd en schetsen.  

Het punt en zeker als je begint is dat je veel te voorzichtig bent. Ja, je wilt het goed doen. Daarom begin ik nooit met gezichten aan het begin van een tekenles of workshop. Ik pak een onderwerp waar wel alles in zit: vormen, perspectief, schaduwen maar qua vorm: eenvoudig. 

Maar toch, vergelijk je eerste tekeningen maar met een echte boom.  Dan ontdek je wat je allemaal miste.

Structuur van de stam, het perspectief waarin de takken lopen, de schaduwen van de stam en de takken. En daardoor leer je het belangrijkste van alles: een portrettekening valt of staat met de manier waarop je naar het voorbeeld kijkt.

het begint met een boom

Alle artikelen over verhoudingen en gelijkenis

Leren schetsen is de manier om te ontdekken hoe je vormen in lijnen met perspectief en diepte laat zien. dat gaat niet altijd even vlotjes.

Zelfs al heb je er honderden gemaakt, bij mij mislukt er nog steeds wel eens wat. 

Maar er zijn wel manieren die helpen. En dat is waar de artikelen in deze categorie over gaan:

  • hoe je hulplijnen gebruikt
  • en hoe je leert kijken
  • zodat je die illusie van 3 dimensies op papier krijgt. 

Schetsen

Schetsen maak je met 1 enkel potlood door je te richten op de vormen die je ziet zonder dat je […]

uiteglichte afbeelding foto of vaas

Foto of vaas

Is life tekenen nu beter dan van een foto? Of juist niet als je wilt leren tekenen.

kloppen de verhoudingen wel of juist niet
Net Echt Online  

 

Het is met portret tekenen net als met een goed recept.

Weten wat erin moet maakt je nog geen master. Maar hoe je die ingrediënten gebruikt, dat is wat telt.

Met 107 bladzijden ‘echt’ boek.